jesteś tu: Duszpasterstwo Ministrantów > Dokumenty kościoła

Redemptoris Missio (Misja Odkupiciela)

Encyklika papieża Jana Pawła II o powołaniu misyjnym Kościoła i każdego wiernego z 7.XII.1990 r.

Jan Paweł II wydał tę misyjną encyklikę w XXV rocznicę soborowego dekretu Ad gentes (do narodów) poświeconemu dziełom misyjnym Kościoła. Nie obce Ojcu Świętemu było pielgrzymowanie - jako papież odwiedził 102 kraje świata i to zawsze w charakterze pielgrzyma-misjonarza: "Od samego początku mojego pontyfikatu zdecydowałem się podróżować aż po krańce Ziemi, by dać wyraz (tej) trosce misyjnej" (Wpr. 1).

Encyklika ta była papieską odpowiedzią na soborową odnowę życia i przypomnieniem misyjnego posłannictwa Kościoła, które ustanowił już sam Chrystus w swoich mowach misyjnych i rozesłaniu uczniów (Jan Paweł II pisze o tym w III pkt. 21-25).

W rozdziale I ("Jezus Chrystus jedynym zbawicielem") Papież przypomina, iż do Boga nikt nie może przyjść, jak tylko przez Syna (I, 5) nawiązując tym samym do pierwszej encykliki: Redemptor Hominis - o Chrystusie. I właśnie do głoszenia tegoż Chrystusa są wezwani wszyscy (Wpr. 2) gdyż "nie możemy nie mówić" (Dz 4, 20). Misje są wręcz nazwane "dokładnym wskaźnikiem naszej wiary" (I, 11), gdyż nie wolno nam jej zachowywać wyłącznie dla siebie.

W rozdziale II: ("Królestwo Boże"), Ojciec Święty mówi o królestwie, które uobecnił Chrystus (III, 13),a do którego budowania: już tu, na Ziemi, zobowiązani są wszyscy wierzący, przez głoszenie Dobrej nowiny i osobiste świadectwo. W II,18 wyraźnie czytamy, że Królestwa Bożego "nie można odłączać ani od Chrystusa, ani od Kościoła"! Pojawiają się bowiem tendencje do negowania Kościoła przy jednoczesnych zapewnieniach o silnej wierze ("Kościół nie jest mi potrzebny!") lub o wyznawaniu Boga, a traktowaniu Jezusa w kategorii wyłącznie człowieka (Bóg tak, Chrystus nie!). Kościół wreszcie służy Królestwu Bożemu, gdyż sam został ustanowiony przez władcę tego Królestwa.

W III rozdziale ("Duch Święty głównym sprawcą misji") Jan Paweł II zaznacza trwałą, niezbędną i żywą obecność Ducha Świętego w dziełach i misyjnych posłannictwach Kościoła. To Duch kieruje misją (III, 24) i działa w każdym czasie i miejscu. Z kolei nadrzędnym celem misji jest "danie uczestnictwa w komunii (jedności) jaka istnieje między Ojcem i Synem" (III, 23). Jan Paweł II wyraźnie zaznacza konieczność interkulturacji Ewangelii - czyli głoszenia Jej w wejściu w kulturę i życie ludzi, do których zostaje skierowana. Papież dzieli się także swoim doświadczeniem misyjnym.

Ponadto, zważywszy na szerokie możliwości przepowiadania i komunikacji, podkreśla obowiązek ożywienia dzieł misyjnych Kościoła, zarówno wobec narodów pierwszej misji; które nie słyszały jeszcze o Chrystusie (tzw. działalność ad gentes), jak i dzieł re-ewangelizacji.

W IV rozdziale ("Niezmierzone horyzonty misji wśród narodów") Jan Paweł II mówi, iż cały Kościół jest misyjny (tzn. potrzebujący przepowiadania Dobrej Nowiny), z zaznaczeniem, iż nie można zapomnieć o specyficznej misji ad gentes, zaś wśród twierdzenia, że katolicy winni być misjonarzami, iż istnieje konieczność powołań misjonarzy "na całe życie" (IV, 32). Misje w ramach episkopatów rozróżnia się na ad intra (wewnątrz kraju) i ad extra (na zewnątrz) - poprzez wysyłanie misjonarzy.

Redemptoris Missio, za Pawłem IV, ukazuje główne przeszkody w misyjnej posłudze Kościoła, wśród nich wymieniając brak dynamizmu wspólnot, spadek ilości powołań kapłańskich, dechrystianizację i obniżenie gorliwości tradycyjnie chrześcijańskich narodów, a zwłaszcza postawę obojętności. Tym bardziej przeszkody te należy pokonać, by móc otwarcie wyjść na Areopagi (miejsca głoszenia Ewangelii) współczesnego świata, które wymienia Jan Paweł II (IV, 37c). Abstrahując od przestrzeni niematerialnych, papież w pkt. 40 IV rozdziału podkreśla konieczność zaniesienia Dobrej Nowiny mieszkańcom Południa i Wschodu, zwłaszcza zważając na wielki przyrost naturalny w tych regionach świata.

W rozdziale V ("Misyjne Drogi") Jan Paweł II przedstawia nam kolejne etapy misji (ewangelizacji); poprzez przepowiadanie Chrystusa, które rodzi wiarę, nawrócenie i prowadzi do chrztu (Dz 2, 37-38), będący wolą samego Chrystusa, aż do Plantatio Ecclesiae - czyli zakładania Kościołów partykularnych, które same będą mogły być misyjne. W 52 pkt. mowa jest o inkulturacji - procesie niezbędnym do rozpowszechniania wiary katolickiej w krajach misyjnych, który musi być jednak chroniony przed "niebezpieczeństwem zniekształceń", a przeprowadzonym w zgodzie z Ewangelią i jedności z Kościołem. Papież dziękuje wszystkim misjonarzom za ich trud włożony w krzewienie wiary i zachęca nowych ochotników do podjęcia powołania misyjnego.

Rozdział VI ("Osoby odpowiedzialne za misje i pracujące w duszpasterstwie misyjnym") mówi o tym, że wszyscy są misjonarzami na mocy Chrztu Świętego (nawiązuje tu do adhortacji apostolskiej: Christifideles laici). Dalej określa, ze szczególnie odpowiedzialni za dzieła misyjne są: Kolegium Biskupów i sam Następca Świętego Piotra.(VI, 63). Dalej spośród zaangażowanych w misje wymienia instytuty misyjne ad gentes, a co ciekawe i warte uwagi; omawia także rolę kapłanów diecezjalnych wobec wyzwania misyjnego. "Wszyscy kapłani winni mieć misyjne serce i umysł" (VI, 67). Papież zachęca, by ochoczo odpowiadali oni na powołanie misyjne poza granicami swej diecezji, a nawet kraju. Wymienia cechy prezbitera, który może być wysłany przez Kościół lokalny na misje.

"Współpraca w działalności misyjnej" jest tematem rozdziału VII Redemptoris Missio. Ojciec Święty gorąco zachęca do zanoszenia modlitw i składania ofiar (głównie duchowych) za misje. Szczególnie prosi o modlitwę za powołania misyjne, bowiem; "powołania kapłańskie i zakonne są nieomylnym znakiem żywotności danego Kościoła" (VII, 79). Początek rozdziału jest skierowany do młodzieży, zachęcający ja do podjęcia głosu powołania. Punkt nowe formy współpracy misyjnej mówi o nowych przestrzeniach ewangelizacji, jakie niosą współczesne przemiany społeczno-gospodarcze. W 84 pkt. papież wymienia 4 główne, papieskie dzieła misyjne. Wspaniałym podsumowaniem tego rozdziału są pełne "Bożego niepokoju" słowa: "Nie możemy być spokojni, gdy pomyślimy o milionach naszych braci i sióstr, tak jak my odkupionych krwią Chrystusa, którzy żyją nieświadomi Bożej miłości" (VII, 86).

Rozdział VIII zatytułowany "Duchowość misyjna" omawia kilka podstawowych składowych duchowości misyjnej, której domaga się działalność misyjna:

Papież uznaje, że każdy prawdziwy misjonarz musi być święty bowiem powszechne powołanie do świętości związane jest z powołaniem do działalności misyjnej (VIII, 90). W sposób szczególny Jan Paweł II zwraca się do wiernych młodych Kościołów, pełnych entuzjazmu i odwagi, by wielkodusznie kroczyli drogą świętości, gdyż są przyszłością Kościoła (VIII, 91).

Podobnie jak w poprzednich encyklikach, papież w Zakończeniu odwołuje się do Matki Bożej. W Redemptoris Missio powierza Jej misyjne dzieła Kościoła.

Sądzę, iż nadszedł czas, by z poziomu emocji, jakimi zazwyczaj kierowaliśmy się wobec Papieża-Polaka (skądinąd pięknych i zrozumiałych) stanowczo przejść na poziom umysłowy - zacząć poznawać listy apostolskie, encykliki i książki Jana Pawła II, które są wykładnią Jego nauki, a co za tym idzie - nauki całego Kościoła Powszechnego. Dopiero wtedy tak naprawdę zrozumiemy i wypełnimy ogrom testamentu, jaki nam pozostawił największy z rodu Polaków.

Zachęcam do systematycznej lektury pism Jana Pawła II!

Piotr Lewandowski

© A.D. 2003-2013 Redakcja ministranci.archidiecezja.katowice.pl